0936 292 319 |

lienhe@gnhealth.com

Trang chủ Tin tức

Dược phẩm

Mới cập nhật

Paracetamol là thuốc gì? có tác dụng như thế nào?

11/9/2018 3:57:00 PM

Paracetamol là thuốc gì? Có tác dụng như thế nào?

Paracetamol là chất được dùng trong điều trị như cảm cúm, đau cơ, đau đầu… giúp giảm đau và hạ sốt. Sản phẩm này hiện đang có bán ở nhiều nhà thuốc nào trên toàn quốc. Việc lạm dụng Paeacetamol quá mức với liều lượng cao có thể gây ảnh hưởng xấu đến gan mà ít người được biết tới.

Lịch sử và nguồn gốc

Từ xưa, người ta đã sử dụng cây liễu để làm thuốc hạ sốt, sau này các nhà nghiên cứu đã chiết xuất được aspirin. Cây canh ki na và chất chiết xuất từ cây là Quinin được sử dụng để làm hạ sốt cho bệnh nhân sốt rét.

năm 1886 và năm 1887  Khi đó 2 thuốc hạ sốt đã được tìm ra là Acetanlinide và Phenacetin. Năm 1878 nhà nghiên cứu Harmon Northrop đã tổng hợp được paracetamol từ con đường giáng hóa p-nitrophenol cùng với thiếc trong giấm đóng băng. Năm 1893, paracetamol được tìm thấy trong nước tiểu của người uống phenacetin và được cô đặc thành một chất màu trắng có vị đắng. Năm 1899, paracetamol được phát hiện là một chất chuyển hóa của chất acetanilide.

Vào năm 1946  Bernard Brodie và Julius Axelrod được chỉ định nghiên cứu tại sao các thuốc non-aspirin lại liên quan đến tình trạng làm giảm lượng oxy được mang trong hồng cầu và có khả năng gây tử vong. Năm 1948  Brodie và Axelrod xác định được rằng, tác dụng giảm đau của acetanilide là do paracetamol một chất chuyển hóa của nó gây ra. năm 1955, Sản phẩm paracetamol được bán ra như một thuốc giảm đau hạ sốt cho trẻ em với tên Tylenol Children's Elixir. Về sau, paracetamol trở thành thuốc giảm đau hạ sốt được sử dụng rộng rãi và được lưu hành ngày nay.

Đặc điểm tác dụng

Paracetamol có tác dụng giảm đau và hạ sốt nhanh, tuy nhiên lại không có tác dụng chống viêm và thải trừ Acid uurric, không kích ứng tiêu hóa, không gây ức chế tiểu cầu và đông máu. Chính vì thế, Paracetamol thường chỉ được sử dụng để hạ sốt, giảm đau thông thường như đau đầu, đau cơ, đau răng.

Tác dụng phụ của thuốc

Ở liều thông thường, paracetamol không gây kích ứng niêm mạc dạ dày, không ảnh hưởng đông máu, không ảnh hưởng chức năng thận. Một số nghiên cứu cho biết dùng paracetamol với liều lượng cao (trên 2000 mg/ngày) có thể tăng nguy cơ biến chứng đau dạ dày.

Đôi khi xuất hiện ban da và những dị ứng khác. Thường là ban đỏ hoặc mày đay, nặng hơn có thể kèm theo sốt do thuốc và thương tổn niêm mạc. Người bệnh mẫn cảm với salicylat có thể mẫn cảm với paracetamol và những thuốc có liên quan.

Ở một số ít trường hợp, paracetamol gây giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu và giảm toàn thể huyết cầu.

Theo các kết quả của của chương trình nghiên cứu quốc tế về hen suyễn và các bệnh dị ứng ở trẻ em. Việc sử dụng paracetamol trong năm đầu của trẻ và sau đó trong thời kỳ thơ ấu có thể tăng nguy cơ bị suyễn, viêm mũi kết mạc mắt và eczema vào lúc 6 đến 7 tuổi.

Độc tính và cách điều trị

Biểu hiện

  • Buồn nôn, đau bụng, nôn thường xảy ra trong vòng 2 - 3 giờ sau khi uống liều độc của thuốc.
  • Khi bị ngộ độc, ban đầu có thể vật vã, mê sảng, sau đó có thể gây ức chế hệ thần kinh trung ương, hạ thân nhiệt, sững sờ, mệt lả, thở nông, mạch đập thất thường, không đều, huyết áp tụt và suy tuần hoàn.
  • Met-hemoglobin trong máu, có thể dẫn đến chứng xanh tím da, niêm mạc và móng tay là một biểu hiệu đặc trưng khi nhiễm độc cấp tính dẫn chất p - aminophenol. Có thể bị sốc xảy ra nếu giãn mạch nhiều. Cơn co giật ngẹt thở có thể gây tử vong.
  • Hôn mê thường xảy ra trước khi chết đột ngột hoặc sau vài ngày hôn mê.

Nguyên nhân

  • Có thể do paracetamol bị oxy hóa ở gan do N-acetyl parabenzo quinonimin. Chuyển hóa này ở gan bị khử độc ngay bằng các glutathion của gan.
  • Nhưng khi dùng liều cao, N-acetyl parabenzo quinonimin quá nhiều, glutathion của gan sẽ không còn đủ để trung hoà nữa sẽ gắn vào protein của tế bào gan và gây hoại tử tế bào.

Cách điều trị:

  • Trong trường hợp bạn sử dụng quá liều Paeacetamol: Hãy gọi ngay cho Trung tâm cấp cứu 115 hoặc đến bệnh viện gần nhất để kịp thời cứu chữa.
  • Lập tức cần rửa dạ dày trong mọi trường hợp, nhất là trong vòng 4 tiếng sau khi uống.
  • Phương pháp giải độc là dùng những hợp chất sulfhydryl, tác động một phần do bổ sung dự trữ glutathion ở gan. N-acetylcystein là chất của glutathion có tác dụng khi uống hoặc tiêm vào tĩnh mạch.
  • Phải dùng thuốc giải độc ngay lập tức nếu chưa đến 36 giờ kể từ khi uống paracetamol, nếu sau 36 giờ mà không dung thuốc giải đọc thì gan sẽ bị tổn thương, kết quả điều trị sẽ kém hiệu quả.
  • Ngoài ra có thể dùng than hoạt bát hoặc thuốc tẩy muối, hoặc nước chè đặc để làm giảm lượng hấp thu paracetamol.

Paracetamol đối với động vật chó, mèo

Ở mèo, Paracetamol là chất có độc tính cao. không cho chúng uống thuốc trong bất cứ hoàn cảnh nào. Triệu chứng phát bệnh đầu tiên là nôn, sùi bọt mép, lưỡi và lợi bị đổi màu. Trong vòng 48 giờ, tổn thương gan sẽ xuất hiện rõ ràng với biểu hiện là vàng da. Tình trạng methaemoglobin làm hồng cầu không vận chuyển được oxy có thể gây ngạt.

Paracetamol được ghi nhận là thuốc chống viêm rất hữu ích ở chó, Paracetamol được dùng trong các tài liệu thú y. Một sản phẩm paracetamol-codeine được cấp phép để dùng cho chó trong các đơn thuốc thú y ở Anh.

Bất cứ sự nghi ngờ về khả năng mèo hoặc chó ăn phải hoặc uống quá liều paracetamol đều phải đi gặp bác sĩ thú y ngay để chuẩn đoán tốt, xấu và điều trị kịp thời.

Một số chế phẩm paracetamol ở việt nam

  • Dạng viên nén: Paracetamol, Panadol, Donodol… 500 mg.
  • Dạng viên đạn: Efferalgan, Panadol 80 mg, 150 mg, 300 mg.
  • Dạng viên sủi: Efferalgan, Donodol, Panadol 500 mg.
  • Dạng gói bột Efferalgan 80 mg.
  • Dạngdạng bột tiêm: Pro-Dafalgan 2g proparacetamol tương đương 1g paracetamol.
  • Dạng dung dịch uống.

Bài viết liên quan: